Een boek waarin o.a. aandacht besteed wordt aan ecotoerisme als andere manier van ontwikkelingssamenwerking in Afrika. Suzanne schreef er dit stukje over op haar leuke blog:
http://wakabun.blogspot.com/ (onder 17 januari 2009)
De eerste jaren waren een mooie tijd. Ik leefde met de natuur, sliep onder de sterren en maakte wandelingen met de drie honden die het plaatsje telt. Maar Namibië werd ontdekt door de reisindustrie. We begonnen geld te verdienen. En toen begon de ellende, want waar het geld komt, volgen de problemen. Ik was niet naar Afrika gekomen om geld te verdienen, om de schoonheid te verkwanselen.”
Ton van der Lee legt uit waarom hij de eerste plaats die hij als een thuis beschouwde in Afrika weer verliet. Dit is te lezen in zijn nieuwste boek ‘De Afrikaanse weg’ begin 2008 uitgegeven door uitgeverij Balans. Het boek is het verslag van zijn reis door oostelijk Afrika, van Kaapstad naar Caïro. Een reis op zoek naar Afrikaanse oplossingen voor de problemen in het eigen continent. De oplossingen zijn onderverdeeld in 26 hoofdstukken, ingedeeld per land.
Oplossingen die allen voortvloeien uit de Afrikaanse traditie en die stuk voor stuk laten zien dat het met de Westerse ontwikkelingshulp niet vordert. Simpelweg omdat Afrika het Westen niet is en nooit zal worden. Bovendien tonen de oplossingen die Ton van der Lee schetst aan dat de ontwikkelingshulp Afrika in zijn geheel alleen maar afhankelijker maakt van het continent dat de zogenaamde hulp biedt. Want wat is hulp als het alleen op de wijze van de hulpgever toe te passen is en vreemd is voor de hulpbehoevende?
Een van de oplossingen is een idee verwoord door Julius Marimba uit Tanzania. Alle Afrikanen kunnen sterk staan door verenigd te worden in de taal. Volgens deze man is Swahili de taal die alle Afrikanen verenigd. Heel veel woorden zijn al gemixt met buitenlandse woorden. Zo is ‘schule’ Swahili voor school en betekend ‘kitabu’ boek. We kennen (bijna) allemaal ‘Hakuna Matata’ (rustig aan, geen probleem) dankzij de film ‘the Lion King’. Natuurlijk is dat niet de enige oplossing die je tegenkomt. Zo is er ook mevrouw Chikulamayembe uit Malawi die dorpsconflicten weet te beslechten door het gebruik van traditionele spreekwoorden, die zij via haar grootouders kent. De titel van dit artikel is er één van.
Ton van der Lee verteldt in zijn boek ook waarom de westerse ideeën niet werken. Zo heeft hij het over het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dat leningen verstrekt aan veel Afrikaanse landen en daaraan voorwaarden verbindt die tot desastreuze gevolgen leiden. Zoals de koffie-industrie. In de jaren negentig zijn er leningen verstrekt die de koffieteelt deed opbloeien. Een voorwaarde voor de lening was een liberalisering van de sector. De koffie werd veelal geëxporteerd en kwam zo weer terecht bij de geldschieters. Doordat de koffieproductie steeds beter liep, werd de koffie voor het westen goedkoper. De koffieproductie werd verhoogd in meerdere landen, maar in 2002 stortte de markt in. De verwerking van de koffie vond niet plaats in de landen waar de bonen vandaan kwamen en was daarom geen manier om het land economisch naar een hoger niveau te brengen.
De Afrikaanse weg is op zijn minst fascinerend te noemen. Zoveel ideeën die van zoveel verschillende mensen afkomstig zijn, maar uiteindelijk stuk voor stuk hetzelfde betekenen: het westen moet zich terugtrekken en Afrika de problemen op eigen manier op laten lossen.